Rodzaje wkrętów i ich zastosowanie

Wkręty to najpopularniejszy sposób łączenia materiałów zarówno podczas budowy domów, jak i w konstrukcji mebli, samochodów, zabawek i tysięcy innych przedmiotów użytkowych. Różnorodność zastosowań oznacza też wiele typów tych niewielkich, ale bardzo praktycznych detali.

Podział wkrętów pod względem zastosowania

Wkręty to bardzo bogata gama produktów, o czym można się przekonać w każdym sklepie narzędziowym lub metalowym, który je oferuje. Znane sieci marketów remontowo-budowlanych oferują dziesiątki rodzajów takich detali, a zwykły klient może mieć spory problem z wyborem.

Budowa wkrętu zawsze jest taka sama, bowiem składa się on z nagwintowanej nóżki i główki. Pomimo to jednak wkręty wykonuje się z rozmaitych metali, różnie wykańcza powierzchnię, stosuje inne wymiary gwintów i kształty główek. Podstawową cechą, która pozwala klasyfikować wkręty jest ich przeznaczenie. To podstawowe kryterium wyboru przy zakupie tych detali do konkretnych prac. Standardowo wyróżnia się trzy rodzaje wkrętów.

  • Wkręty do drewna wyróżniają się rzadkim skokiem gwintu oraz jego znaczną głębokością, a w konsekwencji mniejszą grubością rdzenia. Długie wkręty mają gwint tylko na części trzonu, co zmniejsza moment obrotowy niezbędny do wkręcenia i ułatwia dociąganie łączonych elementów.
  • Wkręty do metalu wyróżniają się regularnym, walcowatym trzonem i niższym skokiem gwintu.
  • Wkręty do płyt kartonowo-gipsowych mają ostre zakończenie, a także łeb trąbkowy, który dobrze zagłębia się w płycie, ale nie powoduje jej przebijania. Dodatkowo wkręty tej grupy różnią się skokiem gwintu zależnie od tego, czy są przeznaczone do łączenia z drewnem czy ze stalą.

Inne cechy wkrętów

Podstawowa klasyfikacja wkrętów nie oznacza wcale, że mają one tylko trzy postacie. Różnorodność obejmuje zakończenia – od ostrych, samowkręcalnych modeli po te zakończone na płasko, które wymagają wcześniejszego wykonania otworu. Odmienne są też łby: płaskie, stożkowe, walcowe i talerzykowe. Jedne z nich wystają ponad łączone powierzchnie, inne płasko do nich przylegają. Wśród wystających łbów można też znaleźć sześciokątne.

Inną ważną cechą wkrętów jest nacięcie na łbie. Najpopularniejsze to nacięcia typu Philips (PH) lub Pozidriv (PZ). Poza tym stosuje się też wkręty z nacięciem sześciokątnym oraz gwiazdkowym.

Odkurzacze przemysłowe – urządzenia do zadań specjalnych

Odkurzacz to sprzęt, który zazwyczaj kojarzy nam się z mieszkaniem i cotygodniowym sprzątaniem dywanów. W rzeczywistości te uniwersalne urządzenia mogą usunąć z podłoża znacznie więcej: od kurzu na podłodze, po pył cementowy, a nawet błoto i wodę. Do specjalnych zadań nadają się wyposażone w solidny silnik modele przemysłowe.

Charakterystyka odkurzaczy przemysłowych

Tym, co wyróżnia typowy odkurzacz przemysłowy jest jego wielkość oraz siła ciągu. W przeciwieństwie do urządzeń domowych te budowlane muszą wciągać materiały o większej gęstości i wadze, a często też grubszej strukturze i znacznej wilgotności. Za siłę ssącą i tempo pracy urządzenia odpowiada silnik, którego moc w urządzeniach przemysłowych osiąga wartości 1400-1500 W.

Usunięcie nadmiaru pyłu wymaga też pojemnego worka, który zmieści więcej odpadów niż klasyczne domowe modele. Standardowo ma on pojemność 30-40 l. Trzecią istotną cechą jest konstrukcja – musi być solidna, szczelna i wykonana z odpornych materiałów.

Odkurzacze przemysłowe przeznaczone do specjalnej kategorii śmieci, np. materiałów mokrych, wymagają bardzo dobrych uszczelek, które wyeliminują możliwość kontaktu wilgoci z elementami zasilającymi. Wreszcie ostatni istotny parametr to siła ssąca oraz tempo pracy. To one decydują o możliwościach odkurzacza i jego wydajności. Najlepsze modele są w stanie wciągać kilka tysięcy litrów powietrza na minutę.

Odkurzacze przemysłowe a klasa pyłów

Podstawowym zadaniem odkurzaczy przemysłowych jest usuwanie pyłów. To ważne, ponieważ nieuprzątnięte mogą one trafić do płuc i stanowią poważne zagrożenie dla pracowników. Oczyszczanie pomieszczenia ma na celu stworzenie bardziej przyjaznych warunków pracy. Nasza hurtownia elektronarzędzi oferuje odkurzacze przemysłowe dostosowane do konkretnej klasy pyłów:

  • Klasa L – to pyły o wartościach granicznych >1 mg/m3, spotykane przeważnie w branży drzewnej oraz podczas obróbki tego typu materiałów w trakcie prac remontowo-budowlanych.
  • Klasa M – to pyły o wartościach granicznych >0,1 mg/m3 pochodzące z obróbki betonu, kamienia, tynku lub drewna, należące do grupy najniebezpieczniejszych dla człowieka pyłów mineralnych.
  • Klasa H – to najdrobniejsze i najbardziej szkodliwe pyły o wartościach <0,1 mg/m3, do których zalicza się także azbest.

Odkurzacze przeznaczone do odsysania pyłów klasy H muszą mieć odpowiednie atesty bezpieczeństwa.

Klucze płaskie, oczkowe, torx – niezastąpione narzędzia ręczne

Narzędzia ręczne można znaleźć w każdym domu i warsztacie. Są niezastąpione zarówno dla majsterkowiczów, jak i dla profesjonalistów. Ważną ich kategorią są klucze. Pozwalają na szybkie, sprawne odkręcanie i przykręcanie nakrętek, także w trudno dostępnych miejscach, do których nie sięga dłoń.

Klucze niezastąpione w każdej sytuacji

Grupa narzędzi ręcznych jest bardzo zróżnicowana, a bez względu na rodzaj są one niezbędne w wielu okolicznościach. W tej gamie produktów bogatą kategorię tworzą też klucze, zarówno te ogólnego stosowania, jak i wyspecjalizowane, dopasowane do konkretnych kształtów śrub.

O sile kluczy ręcznych przekonał się już niejeden domorosły majsterkowicz, który próbował odkręcić nakrętkę kranu lub rozmontować półkę. Często nieodkręcane przez wiele lat nakrętki są zasklepione, a poruszenie ich palcami wręcz niemożliwe. Klucze warsztatowe to uniwersalne narzędzia, które nie tylko rozwiążą problem upartych nakrętek, ale też dotrą w każde miejsce pomiędzy rurami czy w zakamarkach półek.

Wśród wielu wyspecjalizowanych narzędzi ręcznych te właśnie można znaleźć w podręcznym wyposażeniu każdego majsterkowicza i profesjonalisty, bez względu na jego profesję. Korzystają z nich właściciele samochodów, stolarze, mechanicy, hydraulicy, monterzy anten satelitarnych i kuchenek gazowych, a nawet rowerzyści.

Rodzaje kluczy warsztatowych

Uniwersalność kluczy warsztatowych nie oznacza, że są one identyczne. Ponieważ zależnie od rodzaju wykonywanej pracy korzysta się z innych rodzajów śrub i nakrętek, również kształty narzędzi oraz ich rozmiary są odmienne. Na rynku znajdziemy m.in. klucze:

  • płaskie,
  • płasko-oczkowe, dodatkowo dzielone na krótkie, długie, półotwarte i z grzechotką,
  • nasadowe,
  • dynamometryczne, do precyzyjnego dokręcania śrub z określoną siłą,
  • z grzechotką, do trudno dostępnych miejsc,
  • rurowe, do prac hydraulicznych,
  • imbusowe, do śrub z otworem zamiast główki,
  • torx, do otworów w kształcie gwiazdki,
  • fajkowe, o charakterystycznym, zagiętym kształcie,
  • hakowe, przeznaczone głównie do rur,
  • nastawne, do odkręcania śrub o różnych rozmiarach,

Do najpowszechniej stosowanych zalicza się klucze płaskie i płasko-oczkowe, natomiast rowerzyści na wyposażeniu posiadają zawsze zestaw imbusów. Najpopularniejsze rozmiary to: 8, 10, 11 oraz 13.

Gwoździarka – praktyczna alternatywa dla młotka

Przybijanie gwoździ tradycyjnym młotkiem to zadanie żmudne, wymagające wprawy i sporego nakładu siły. W warunkach domowych może się z nim zmierzyć każdy majsterkowicz, jednak kiedy pracę wykonuje się zawodowo, z pomocą przychodzi niezawodna gwoździarka pneumatyczna.

Charakterystyka gwoździarek

Podstawowym zadaniem gwoździarki jest szybkie i precyzyjne wbicie gwoździa w wyznaczone miejsce. Dzięki specjalnej konstrukcji i bardzo dużej sile dokonuje ona tego jednym ruchem, po naciśnięciu przycisku i zwolnieniu spustu. To praktyczne narzędzie może być przystosowane do wbijania bardzo długich i grubych gwoździ, wykorzystywanych np. przy łączeniu drewnianych elementów konstrukcji domów i dachów. Atutem wielu modeli gwoździarek jest możliwość regulowania położenia gwoździa. Przy odpowiednim ustawieniu jest on umieszczany w materiale pod określonym kątem lub na wskazanej głębokości. Łączniki do gwoździarek często mają specjalne wykończenie powierzchni, dzięki któremu znacznie łatwiej i szybciej wchodzą w materiał. Są one też mocowane w specjalnej taśmie umieszczanej w magazynku urządzenia. Szybkość strzałów gwoździarek pozwala im wbić nawet kilka sztuk gwoździ na sekundę.

Gwoździarki pneumatyczne i pozostałe

Jak w większości kategorii urządzeń, tak i tutaj można wyróżnić kilka typów gwoździarek. Poza parametrami wbijanych gwoździ różnią się one sposobem zasilania. W praktyce wyróżnia się:

Do najczęściej wykorzystywanych zaliczają się modele pneumatyczne, które współpracują z odpowiednio dobranym kompresorem. Ich niewątpliwą zaletą jest możliwość stosowania w dowolnym miejscu, nawet z dala od urządzeń elektrycznych. Są też łatwe w transporcie, a ich minimalne ciśnienie robocze wynosi 4-5 Ba, co oznacza dużą siłę uderzenia bijaka. Najbardziej ekologiczne natomiast są gwoździarki akumulatorowe.

Istotnym elementem tych elektronarzędzi jest system spustowy. Gwoździarka to urządzenie, które niewłaściwie wykonane i użytkowane stwarza wysokie zagrożenie dla bezpieczeństwa. Dlatego tak ważne jest właściwe zabezpieczenie, które uniemożliwi przypadkowe wystrzelenie gwoździa. Dostępne na rynku modele mogą mieć system spustowy, który gwarantuje precyzję oraz dotykowy – zapewniający szybkość wykonania pracy.

Gwint – najistotniejsza cecha każdej śruby

Gwint jest charakterystycznym wężowato ułożonym nacięciem, które biegnie dookoła rdzenia śruby. Od jego cech fizycznych zależy zarówno wytrzymałość elementu złącznego, jak i samego połączenia. Charakterystykę gwintu umożliwia podział na precyzyjnie wyznaczone części.

Z czego składa się gwint?

Osoby, które majsterkowaniem zajmują się hobbystycznie, rzadko wybierają śruby i wkręty, kierując się ich parametrami. Doświadczony stolarz czy mechanik również potrafi dobrać właściwe elementy złączne „na oko”, bez sprawdzania ich wymiarów w opisie. W przypadku dużych, złożonych konstrukcji konieczne jest już jednak staranne przeliczanie obciążeń i dopasowywanie każdego detalu, aby nie okazało się, że jedna śruba doprowadzi do ich zawalenia. Tego typu śruby gwintowane mają bardzo precyzyjny opis techniczny, który umożliwia dokonywanie wyliczeń i uwzględnianie takich elementów w projekcie konstrukcyjnym. Jakie wartości opisują gwint?

  • Średnica zewnętrzna – największa średnica śruby.
  • Średnica wewnętrzna – najmniejsza średnica gwintu.
  • Skok – przesunięcie osiowe wykonane przy jednym obrocie.
  • Kąt zarysu gwintu – kąt pomiędzy płaszczyznami dwóch sąsiadujących ze sobą zębów gwintu.
  • Wierzchołek zarysu – punkt położony na szczycie zęba gwintu.
  • Podziałka – odległość między punktami na wierzchołkach sąsiednich zębów.
  • Dno zarysu – punkt na samym dnie rowka gwintu.
  • Kąt pochylenia linii śrubowej – kąt pomiędzy linią poziomą a nachyloną płaszczyzną zęba.

Najważniejsze parametry gwintu

Wszystkie powyższe wartości decydują o wytrzymałości śruby, a zarazem o stabilności całego połączenia. W praktyce zazwyczaj stosuje się tylko dwa parametry – skok h oraz kąt pochylenia linii śrubowej g. Istotne jest też, czy gwint ma charakter lewo- czy prawoskrętny. Jednak w przypadku niektórych elementów, takich jak np. koło rowerowe, zastosowanie niewłaściwego gwintu powodowałoby odkręcanie się śruby w czasie pracy. Innym ważnym parametrem jest kształt – prostokątny, trójkątny, trapezowy lub okrągły oraz struktura, która może być podwójna lub pojedyncza. Gwinty są znormalizowane, dzięki czemu nie trzeba za każdym razem wykonywać obliczeń, a wystarczy skorzystać z odpowiednich tabel.

Właściwości mechaniczne elementów złącznych

Elementy złączne to bardzo szeroka kategoria. Obejmuje detale, które służą łączeniu dwóch części materiałów. W budownictwie, technice i mechanice zalicza się do nich przede wszystkim: gwoździe, śruby i wkręty, ale są tam również agrafki, szpilki czy opaski zaciskowe. Detale te mają określoną wytrzymałość.

Złącze – niekoniecznie najsłabsze ogniwo

Popularne powiedzenie mówi, że łańcuch jest tak mocny, jak jego najsłabsze ogniwo. W przypadku konstrukcji budowlanych i technicznych mogą nim być właśnie złącza. W rzeczywistości nie jest to tak częste, jak mogłoby się wydawać.

Wiele osób z pewnością nieraz spotkało się z sytuacją, w której przedmiot rozpadał się na kawałki, a złącze pozostawało nietknięte. Dzieje się tak dlatego, że elementy złączne mają swoją własną wytrzymałość, która może różnić się od parametrów materiału.  To cecha niezwykle istotna podczas dobierania śrub i wkrętów do potrzeb konkretnej konstrukcji. Niewłaściwie dopasowane złączki będą miały skłonność do rozdzielania się i jednocześnie zakłócą stabilność konstrukcji lub spójność urządzenia. Nasza hurtownia artykułów złącznych oferuje produkty o różnym wskaźniku wytrzymałości, które sprawdzą się w łączeniu zarówno masywnych budowli, jak i drobnych przedmiotów.

Parametry wytrzymałościowe artykułów złącznych

Parametry wytrzymałościowe elementu złącznego decydują o tym, jakie obciążenia w określonym czasie wytrzyma dana konstrukcja. To od nich zależy, czy przewidywane normy zostaną spełnione, a złącze wytrzyma tak długo, jak przewidział producent. Stąd konieczność przeprowadzania specjalistycznych badań laboratoryjnych, które pozwalają ocenić jakość konkretnych produktów oraz ich zachowanie w określonych warunkach.

Czynniki, które decydują o wytrzymałości detalu, to między innymi:

  • materiał, z którego wykonano element złączny,
  • konstrukcja gwintu,

Wpływają one na wartość takich parametrów jak siła zrywająca i granica plastyczności. Łącznik nie może się złamać lub odkształcić pod wpływem przewidywanych obciążeń. W laboratoriach sprawdzana jest między innymi wytrzymałość na rozciąganie, twardość i udarność. Właściwości mechaniczne śrub określają normy DIN.